Cursiste realiseert boek met verzetsverhalen

Een complete beginner op het gebied van grafisch vormgeving? Een boek vormgeven in drie maanden tijd? Cursiste Tineke Visser lukte het. Docent Wiebe van Art and the City sprong bij waar nodig. Afgelopen week kwamen de eerste exemplaren terug van de drukker. “Stiekem ben ik apentrots”, vertelt ze enthousiast.  

door: Gaiwa Slooten 

“Het is precies zoals ik voor ogen had”, vertelt ze, terwijl ze het 76 bladzijden tellende boek Veessen, Verzet en Kerk in haar handen heeft. Het ontwerp, waar ze drie maanden lang aan gewerkt heeft, is met zijn harde kaft eindelijk tastbaar. De boekpresentatie laat – door de coronacrisis – op zich wachten. Dat maakt de vreugde er niet minder op.

Tineke

In het dorpje Veessen, in de buurt van Zwolle, waren veel oorlogsverhalen in de vergetelheid geraakt. “Er is aanzienlijk veel verzetswerk gedaan, met name vanuit de pastorie en mensen van de kerk”, zegt ze. Dat Nederland dit jaar 75 jaar bevrijd is, is aanleiding om deze gebeurtenissen op papier vast te leggen. Schrijver Gerrit Kouwenhoven en het comité ‘Veesen herdenkt’ verzamelden niet-vertelde en ongeschreven verhalen. Op stoffige zolderkamers in Veessen kwamen verkreukte krantenknipsels en oude zwart-wit foto’s uit dozen tevoorschijn. Per toeval kwam Tineke in aanraking met het project toen bleek dat ze op het punt stond om een dtp-opleiding te starten. “Een uitdaging als beginner, maar ik wilde het wel aangaan”, vertelt ze. 

Tineke

Een compleet boek naar je eigen hand zetten is geen kleine opdracht. Waar begin je?
“Allereerst bladerde ik door boeken om een idee te krijgen van wat mij aanspreekt. Nadat ik een aantal voorbeelden ter inspiratie had, schetste ik hoe ik het voor me zag.  

Ik ben, in InDesign, begonnen met het aanmaken van tekstkaders en stramienpagina’s en ben van één kolom per pagina uitgegaan, volgens de wens van de schrijver van het boek.”

En hoe zag deze schets eruit?
“Rustig en overzichtelijk. De opdrachtgever wilde geen tierelantijntjes. Het streven was om zonder veel kleurgebruik het zo neutraal en zakelijk mogelijk te maken. Als speelse element wilde ik een grijze balk – afwisselend links en rechts van de pagina – invoegen als stramien. In deze balk zouden de fotobijschriften komen of af en toe een kleine foto of krantenknipsel. Ik bepaalde waar op de pagina’s de foto’s moesten komen. Eenmaal begonnen in InDesign, waren dit de elementen die ik pas als laatste toevoegde.”

Waarom?
“Het vroeg om talrijk Photoshopwerk toen de foto’s eenmaal publicabel waren. Oude beelden waren scheef gefotografeerd, er zaten kleine deukjes in, ze waren vergeeld of onscherp…”

Wat heb je in Photoshop precies gedaan met de foto’s?
“De foto’s zijn helderder gemaakt, rechter gezet en de gele tonen zijn zoveel mogelijk eruit gehaald. Het gevaar was dat de beelden te mooi werden. Het zijn en blijven oude foto’s en onregelmatigheden en onscherpte horen daarbij. Dus ik heb daarin een middenweg geprobeerd te vinden. Voor mij was het Photoshoppen pittig. Docent Wiebe heeft me hierin goed begeleid.

De foto van de kaft is recent. Deze heb ik uiteindelijk een oud uiterlijk gegeven om er één geheel van te maken. De boom op de achtergrond is hoger gemaakt. De paarsige kleur van de foto heb ik met de pipet gekopieerd en gebruikt voor de achterkant.”

Liep je nog tegen andere zaken aan?

“Terwijl ik bezig was, vond ik het formaat niet ideaal. Het aantal pagina’s was min of meer vastgelegd en het moest A5 worden. Toen ik eenmaal bezig was in InDesign, vond ik dat de teksten in combinatie met beelden niet goed uit de verf kwamen. Daarom heb ik de grootte aangepast naar 20 centimeter breed bij 23,5 centimeter hoog. Dit zijn fijne afmetingen om in te werken.”

Tineke

Wordt het boek vormgeven gemakkelijker na een aantal pagina’s?
“Absoluut! De eerste pagina’s zijn het lastigst omdat het nieuw is. In een boek zit toch een regelmaat in van terugkerende elementen. Dan wordt het gemakkelijker.”

Waar komt het boek te liggen?
“De insteek van het maken van het boek is niet om eraan te verdienen. Met behulp van verschillende stichtingen is het drukwerk gefinancierd. De 300 huiseigenaren van Veessen krijgen ieder gratis een boek. Dat geldt ook voor basisscholen, zodat het onderdeel wordt van de geschiedenislessen. Zodat deze verhalen niet vergeten worden.”

Heb je tips die je kunt meegeven aan andere vormgevers?
“Eén tip die ik andere vormgevers kan meegeven: zorg voor een deadline voor de aanlevering van teksten en foto’s, want eenmaal bezig met de vormgeving, kan één kleine aanpassing invloed hebben op het complete boek.”

En heb je nog ambities binnen de grafische vormgeving?
“De toekomst biedt vast nieuwe kansen. Toch moet ik mij verder ontwikkelen. De dtp basis- en vervolgopleiding wil ik nog afronden bij Art and the City. Dit boek is een goede oefening en eerste stap geweest.
De verhalen uit de oorlog uit dit boek zijn zo gaan leven, dat ik zelfs een plan heb om er een roman over te schrijven. Er zijn veel nieuwe wegen die ik nog wil inslaan!” 

Tineke
Foto's gemaakt door Tineke Visser
Open chat
1
Vragen?
Hi ! kan ik je helpen?